NEN 1010 uitgelegd: groepenkast indelen, aardlekschakelaars en badkamer (editie 2015 en 2020)

Wat is NEN 1010 en welke editie geldt?

NEN 1010 is de Nederlandse uitwerking van de Europese HD 60364-reeks, aangevuld met nationale n-bepalingen. De norm zelf is geen wet, maar het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), sinds 2024 de opvolger van het Bouwbesluit 2012, wijst haar via bijlage II van de Omgevingsregeling aan. Daarmee worden de bepalingen voor de veiligheid van gebruikers verplicht; rubriek 443 (overspanning) valt daar bijvoorbeeld buiten.

De aanwijzing van NEN 1010:2020 + C1:2024 stond gepland voor 1 juli 2025, maar is uitgesteld. Bij onze controle van 22 september 2026 vonden we geen nieuwe aanwijzing; check dit voordat je begint. De editie 2020 mag je vrijwillig toepassen, want een nieuwere versie geldt als minstens even veilig.

Aansluiting en aardingsstelsel: 1 × 35 A, 3 × 25 A, TN-C-S of TT

Het net levert 230/400 V; de netbeheerder bepaalt de aansluitwaarde. Een nieuwe woning krijgt bijna altijd 3 × 25 A, in dezelfde capaciteitstariefklasse als eenfase tot 1 × 40 A. Wil je op een eenfase-aansluiting een inductiekookplaat op drie fasen of een laadpaal van 11,0 kW, dan vraag je bij de netbeheerder een verzwaring aan.

Als aardingsstelsel komen TN-C-S en TT allebei voor. De netbeheerder beslist of je zijn aarde mag gebruiken; in oudere woningen is TT gebruikelijk. De eigenaar blijft verantwoordelijk voor een aardvoorziening volgens NEN 1010, waarop ook de gasleiding wordt aangesloten. Bij TT mag de aardverspreidingsweerstand maal 30 mA niet boven 50 V uitkomen.

Groepenkast indelen: eindgroepen, B16 en 2,5 mm²

De standaardgroep is een automaat B16 op 2,5 mm² VD-draad in buis, goed voor circa 3.680 W; wcd en lichtpunten zitten vaak samen op één groep. Artikel 510.4.2 vraagt voldoende eindgroepen voor gelijktijdig gebruik en zet zware toestellen apart; de editie 2020 noemt de grens van 2 kVA. Een hoofdschakelaar is verplicht.

Hoeveel stopcontacten per groep?

De meest gestelde vraag bij het groepenkast indelen. Het antwoord: sinds 2007 staat in NEN 1010 geen maximum aantal wandcontactdozen of lichtpunten per groep. De NPR 5310 gaf tot 2016 een vrijblijvende aanbeveling per ruimte. De echte grenzen zijn de belasting, de spanningsval en een verstandige spreiding.

Spreid de ruimtes over meerdere groepen, verdeel ze evenwichtig over L1, L2 en L3 en houd ruimte vrij voor later.

Aardlekschakelaars: 30 mA, maximaal 4 groepen en aardlekautomaten

Een 30 mA-aardlekschakelaar is verplicht voor wandcontactdozen voor algemeen gebruik (tot 20 A in de editie 2015, tot 32 A in de editie 2020), voor verlichting in een woonfunctie, voor verplaatsbaar materieel buiten tot 32 A en voor alle badkamergroepen. In de praktijk zit dus elke groep achter een aardlek. Hier verschillen de edities het meest:

Een wasmachine, droger of vaatwasser lekt al snel circa 3,5 mA, dus binnen 9,0 mA passen er maar 2 achter één aardlek. Daarom raadt de editie 2020 aan een aardlekautomaat per eindgroep te overwegen, zodat een fout alleen de eigen groep uitschakelt.

• Type A is de gangbare keuze voor woningen.
• Type F (editie 2020) voor toestellen met frequentieregeling, zoals de wasmachine.
• Type B, of type A/F met een 6 mA DC-detectie (RDC-DD), voor laadpunten, tenzij de laadpaal de DC-detectie zelf verzorgt.
• Zet de twee fasen van een Perilex-kookgroep achter dezelfde aardlekschakelaar; de kookgroep telt als één groep.

NEN 1010 badkamer: zones 0, 1 en 2 (rubriek 701)

Rubriek 701 geldt voor ruimten met een bad of douche; de editie 2020 wijzigt hier technisch niets. Zone 3 bestaat sinds 2015 niet meer.

• Alle groepen die de badkamer voeden, zitten achter een 30 mA-aardlekbeveiliging.
• Een aanvullende potentiaalvereffening verbindt de metalen delen met een centraal aardpunt.

Laadpaal, zonnepanelen, overspanning en vlamboogdetectie

• Laadpaal (rubriek 722): eigen groep; volgens de editie 2020 per aansluitpunt een eigen aardlek van maximaal 30 mA, type B of A/F met 6 mA DC-detectie. 11,0 kW vraagt 3 × 16 A. Circuia past dit ook bij de editie 2015 toe.
• Zonnepanelen (rubriek 712): eigen eindgroep voor de omvormer.
• Overspanningsbeveiliging (rubriek 443): in de editie 2020 verplicht bij risico voor mensenlevens of openbare voorzieningen, anders beslist een risicoberekening (CRL). Valt buiten het wettelijk aangewezen deel.
• Vlamboogdetectie (AFDD, brandbeveiligingsschakelaar): aanbevolen (421.7), niet verplicht in woningen; zinvol bij houtbouw.

Meterkast (NEN 2768), groepenverklaring en minimum voorzieningen

De meterkast valt onder NEN 2768, via het Bbl en de aansluitvoorwaarden van de netbeheerder.

Wie de groepenkast samenstelt, levert een verklaring volgens NEN-EN-IEC 61439-3. In de kast hoort een groepenverklaring: welke ruimten en toestellen op welke groep en achter welke aardlek zitten.

Minimum voorzieningen per ruimte, zoals een vast aantal stopcontacten, schrijven NEN 1010 en het Bbl niet voor; keurmerken zoals WoonKeur kunnen dat wel. Circuia legt daarom geen minimum per ruimte op.

Oplevering, inspectie en de erkend installateur

Nederland kent voor een particuliere woning geen verplichte keuring door een externe instantie. De installateur voert bij oplevering een eerste inspectie uit volgens deel 6 van NEN 1010 (inspectie, metingen, test van de aardlekschakelaars) en legt die vast in een rapport (model: bijlage 6.G, editie 2020). Kies een vakbekwaam, erkend installatiebedrijf en vraag het rapport en de groepenverklaring op.

Een NEN 1010-installatie ontwerpen met Circuia

Kies Nederland bij het aanmaken van je project en daarna de editie (2015 als standaard, of 2020). De editor verdeelt de punten over groepen B16 op 2,5 mm², zet wasmachine, droger, vaatwasser en oven apart, maakt een Perilex-kookgroep van 2 × 16 A en controleert per editie de aardlekregels (4 groepen per aardlek in 2015, de lekstroomgrens in 2020), de badkamerzones en de faseverdeling. Eendraadsschema, groepenoverzicht en materiaallijst volgen automatisch.

Open de editor ingesteld op Nederland: gratis, in je browser. Meer landen vind je op de pagina Normen.

Veelgemaakte fouten

• ×Meer dan 4 eindgroepen achter één aardlekschakelaar zetten terwijl je volgens de aangewezen editie 2015 werkt.
• ×Wasmachine, droger en vaatwasser achter dezelfde aardlek zetten: de opgetelde lekstroom laat hem ongewenst afschakelen.
• ×De twee fasen van de Perilex-kookgroep over verschillende aardlekschakelaars verdelen.
• ×Een wandcontactdoos of schakelaar in zone 1 of 2 van de badkamer plaatsen.
• ×Stopcontacten tellen in plaats van belasting en spanningsval te controleren.
• ×Een laadpaal plannen zonder eigen groep en eigen aardlek.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde pagina's

• DossierElektrische normen in Europa: NEN 1010 en AREIDe regels voor elektrische installaties in woningen uitgelegd: NEN 1010 in Nederland en het AREI in België, met de Circuia-editor per land.
• GidsAREI uitgelegd: de regels voor de elektrische installatie van een woning in België (Boek 1)Het AREI (Boek 1) voor woningen: 8 stopcontacten per kring, differentieel 300 mA en 30 mA, badkamervolumes, ééndraadschema tekenen en de keuring.
• CircuiaPrijzen: gratis, Projectpas € 39, Pro € 49/maandDe abonnementen van Circuia: Gratis om te ontdekken, Projectpas € 39 incl. btw voor een particulier project, Pro € 49 excl. btw/maand en Team € 129 excl. btw/maand voor elektriciens. 14 dagen proberen.
• CircuiaCircuia: elektrische installaties met AI volgens NEN 1010Teken je woning of vraag het aan de AI: Circuia ontwerpt de groepen en de verdeelkast en controleert ze volgens NEN 1010, het AREI en de regels van 17 landen.