Naar de inhoud
circuia
Editor

Het land bepaalt de norm voor nieuwe projecten en de valuta.

Norm · België

AREI uitgelegd: de regels voor de elektrische installatie van een woning in België (Boek 1)

Het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) is in België een koninklijk besluit, geen vrijblijvende norm. Voor woningen geldt Boek 1, van kracht sinds 1 juni 2020. Het legt onder meer 8 stopcontacten per kring, een hoofddifferentieel van 300 mA, 30 mA voor stopcontacten, verlichting en badkamer, een ééndraadschema en situatieschema en een keuring door een erkend organisme op.

Bijgewerkt op Gecontroleerd op RGIE / AREI · bèta

Het belangrijkste

  • 01Boek 1: KB van 8 september 2019, in werking sinds 1 juni 2020, gewijzigd door de KB's van 5 maart 2023 en 3 oktober 2024.
  • 02Maximaal 8 stopcontacten per kring (een meervoudige doos telt als 1), in minstens 2,5 mm², automaat ≤ 20 A.
  • 03Hoofddifferentieel 300 mA, ≥ 40 A, type A; 30 mA voor stopcontacten, verlichting, badkamer en wasmachine, droogkast en vaatwasser, met hoogstens 8 kringen per differentieel.
  • 04Aardverspreidingsweerstand onder 100 Ω verplicht, ≤ 30 Ω voor het standaardschema.
  • 05Badkamer sinds 1 maart 2025: douche zonder volume 2, volume 1 = 1,2 m rond elk waterpunt; bad: volume 2 van 0,6 m.
  • 06Keuring vóór de ingebruikname, daarna een controlebezoek om de 25 jaar.

Wat is het AREI en welke versie geldt?

Het AREI is de federale reglementering voor elektrische installaties, beheerd door de FOD Economie. Sinds 1 juni 2020 vervangt een structuur in drie boeken het AREI van 1981: Boek 1 voor laagspanning en zeer lage spanning (je woning), Boek 2 voor hoogspanning, Boek 3 voor de netten. Het is een koninklijk besluit: de tekst is gratis en publiek, en de drempels hieronder zijn wettelijke verplichtingen, geen aanbevelingen.

Boek 1 van het AREI en de belangrijkste wijzigingen
BesluitInhoud voor woningenIn werking
KB 8 september 2019Nieuw AREI; Boek 1 vervangt het AREI van 19811 juni 2020
KB 5 maart 202330 mA voor stopcontacten en verlichting, max. 8 kringen per 30 mA-differentieel, gemengde kringen, nieuwe symbolen1 juni 2023
KB 3 oktober 2024Badkamervolumes afgestemd op IEC 60364-7-7011 maart 2025
KB 6 oktober 2025Gelijkstroom, zonnepanelen, batterijen1 april 2026
Bronnen: Justel, etaamb, ACA-gids maart 2025, Prebes.

Bestaande installaties worden beoordeeld volgens de regels van hun uitvoeringsdatum. Deze gids beschrijft wat vandaag geldt voor een nieuwe installatie of volledige renovatie.

Aansluiting, netvorm en aarding

Er bestaan twee openbare netten: 3 × 230 V zonder nulgeleider en 3N400 V (230 V tussen fase en nul). Op 3 × 230 V hangt een eenfasig toestel tussen twee fasen en onderbreekt de differentieelschakelaar alle actieve geleiders. Vraag je netbeheerder (in Vlaanderen Fluvius) welk net je hebt, zeker vóór een laadpaal of warmtepomp.

De bescherming werkt met een eigen aarding en differentieelschakelaars (TT-principe). In nieuwbouw ligt een aardlus van minstens 35 mm² koper in de funderingssleuf, met een aardingsonderbreker die alleen met gereedschap opengaat.

Aarding en hoofdbeveiliging van een woning
OnderdeelWaarde
Aardverspreidingsweerstand, standaardschema≤ 30 Ω
Aardverspreidingsweerstand, uitzonderlijk30–100 Ω: minstens 2 differentiëlen van 30 mA, elk voor max. 16 stopcontacten
Aardverspreidingsweerstand, maximumOnder 100 Ω
Aardgeleider16 mm²
Hoofdequipotentiaalverbindingen6 mm²
Hoofdschakelaar≥ 40 A, alle polen
Bron: ACA-gids maart 2025 §2–3; AREI Boek 1 §4.2.4.3 en §5.3.5.1.

Aantal stopcontacten per kring en andere kringregels

De bekendste AREI-regel: ten hoogste 8 stopcontacten per kring. Het AREI telt dozen: een dubbel stopcontact onder één afdekplaat is 1 punt, twee aparte dozen naast elkaar zijn er 2. De grens blijft 8, met 16 A of 20 A. Elke kring met een stopcontact is minstens 2,5 mm².

Gemengde kringen (stopcontacten, verlichting en vaste toestellen samen) zijn toegelaten tot 8 punten; lampen op eenzelfde schakelaar tellen als één punt. Voor een kring met alleen verlichting noemt de tekst geen uitdrukkelijk maximum; veel installateurs houden uit voorzorg 8 aan. Met meer dan 2 lokalen zijn 2 verlichtingskringen verplicht.

Kringen in een woning
KringPuntenAutomaatDoorsnedeDifferentieel
StopcontactenMax. 8≤ 20 A2,5 mm²30 mA
Gemengde kringMax. 8 samen≤ 20 A2,5 mm²30 mA
Alleen verlichtingGeen vast maximum (praktijk: 8)≤ 16 A1,5 mm²30 mA
Wasmachine, droogkast, vaatwasser1 toestel≤ 20 A2,5 mm²30 mA, niet selectief
Oven of toestel ≥ 2600 W op stopcontact1 toestel≤ 20 A2,5 mm²300 mA volstaat
Kookplaat, kookfornuis1 toestelVolgens doorsnede (6 mm² → ≤ 40 A)Volgens vermogen300 mA volstaat
Vaste verwarmingExclusieve kring(en)Volgens doorsnedeVolgens vermogen300 mA (≤ 100 mA bij ingewerkte elementen)
Laadpunt elektrische wagen1 per kringEigen automaatVolgens vermogenEigen 30 mA + 6 mA DC-detectie of type B
Bronnen: AREI Boek 1 §5.2.1 en §5.3.5.2; ACA-gids §6. Een kring die de badkamer voedt, blijft altijd onder 30 mA.
Maximale automaat per doorsnede (koper, huishoudelijk)
Doorsnede1 mm²1,5 mm²2,5 mm²4 mm²6 mm²10 mm²16 mm²
Automaat max.10 A16 A20 A25 A40 A63 A80 A
Smeltveiligheden liggen één stap lager. De curve (B of C) is vrij, maar staat op het ééndraadschema. Bron: ACA §5.1, ABB, Vinçotte.
  • Exclusieve kring voor wasmachine, vaatwasser, droogkast, kookfornuis, kookplaat, oven, vaste verwarming, elk laadpunt en elk vast toestel van 2600 W of meer (boiler, warmtepomp…).
  • Hoogte: as van het stopcontact minstens 15 cm boven de vloer in droge ruimten, 25 cm in garage, kelder of buiten. Voor schakelaars geldt geen hoogte.
  • Elk stopcontact heeft een aardingspen en kinderbeveiliging.

Differentieelschakelaars: 300 mA en 30 mA

Aan het begin staat een hoofddifferentieelschakelaar van ten hoogste 300 mA, minstens 40 A en type A, met verzegelbare ingangsklemmen. Daaronder beschermt minstens één differentieelschakelaar (ook verliesstroomschakelaar genoemd) van 30 mA de stopcontacten voor algemeen gebruik, de verlichting, de badkamer en de wasmachine, droogkast en vaatwasser.

  • Hoogstens 8 kringen per 30 mA-differentieel: met 13 zulke kringen heb je er minstens 2 nodig.
  • Type AC is verboden, ook in bestaande installaties.
  • Kookplaat, oven, verwarming en boiler mogen rechtstreeks onder 300 mA, behalve als ze de badkamer voeden.
  • Voor badkamer en wasmachine, droogkast en vaatwasser: geen selectieve differentieel, geen automatische herinschakeling, en de differentieel staat buiten de badkamer.
  • Laadpaal of omvormer met gelijkstroomcomponent: ingebouwde 6 mA DC-detectie of een type B.
  • Automaten: onderbrekingsvermogen minstens 3000 A, energiebegrenzingsklasse 3.

Badkamer: volumes 0, 1 en 2 sinds 1 maart 2025

Voor installaties vanaf 1 maart 2025 volgen de volumes IEC 60364-7-701. Het bovenvlak ligt op 2,25 m. Een douche heeft geen volume 2 meer: volume 1 is een cilinder van 1,2 m rond elk vast waterpunt.

Badkamervolumes (AREI Boek 1, hoofdstuk 7.1)
VolumeAfmetingenToegelatenIP
0Binnenkant van het bad of de douchebakAlleen vast ZLVS-materieel (12 V)IPX7
1Bad: boven de rand tot 2,25 m, ruimte onder het bad inbegrepen. Douche: 1,2 m rond elk waterpuntZLVS, vast aangesloten toestellen voor volume 1; geen stopcontact 230 VIPX4
2 (alleen bad)0,6 m rond volume 1Vaste toestellen; stopcontact met 10 mA-differentieel of scheidingstransformator ≤ 100 WIPX4
Rest van het lokaalTot 4 m van de waterpunten, 3 m hoogGewoon materieel onder 30 mA
Bronnen: ACA-gids §7, PlanElektra. Installaties van vóór maart 2025 mogen het oude regime met volume 3 houden.

Een bijkomende equipotentiaalverbinding verbindt de massa's en vreemde geleidende delen. In de volumes 0 tot 2 komt geen materieel dat andere lokalen voedt.

Ééndraadschema tekenen en situatieschema opmaken

Voor elke nieuwe installatie of belangrijke wijziging maakt de installateur een ééndraadschema en een situatieschema. Zonder die plannen geen keuring. Ze vermelden installateur en adres van de installatie en worden ondertekend door installateur, eigenaar en erkend organisme.

  1. Begin bovenaan met net (3x230V of 3x400V+N), meter, hoofdschakelaar en hoofddifferentieel.
  2. Teken de 30 mA-differentiëlen met hun kringen (max. 8) en de vaste toestellen onder 300 mA.
  3. Vermeld per differentieel gevoeligheid, type en stroom (40 A / 300 mA type A), per automaat stroom en curve (C20), per leiding type, doorsnede, aantal geleiders, plaatsingswijze en brandreactie (XVB 3G2,5 Cca).
  4. Geef elke kring een hoofdletter (A, B, C…) en elk punt een volgnummer vanaf de automaat: A1, A2…
  5. Gebruik de officiële symbolen van Boek 1 (bijgewerkt in 2023); een eigen symbool mag met een legende.
  6. Neem op het situatieschema dezelfde codes over; een schakelaar krijgt de code van het punt dat hij bedient.

De eigenaar bewaart het dossier: ééndraadschema, situatieschema en keuringsverslagen. Na een kleine wijziging volstaat een ondertekende korte beschrijving, maar het situatieschema wordt altijd bijgewerkt.

AREI-keuring door een erkend organisme

Een erkend organisme (door Belac geaccrediteerd en door de FOD Economie erkend) meet de aarding, test de differentiëlen, controleert doorsneden, automaten en punten per kring, en vergelijkt alles met de plannen.

Wanneer is een AREI-keuring nodig?
KeuringWanneer
GelijkvormigheidsonderzoekVóór elke ingebruikname (ook zonnepanelen) en na een belangrijke wijziging
ControlebezoekOm de 25 jaar (gemeenschappelijke delen: om de 5 jaar)
Controlebezoek bij verkoopBij verkoop van een woning, uitdrukkelijk voor een oude installatie (vóór 1 oktober 1981) die nooit gekeurd werd
Controlebezoek vóór vermogensverhogingOude, nooit gekeurde installatie
Bron: ACA-gids §15; FOD Economie.

Bij verkoop vraagt de notaris in de praktijk een keuringsverslag. Is het negatief, dan laat de koper de inbreuken wegwerken en opnieuw keuren binnen de termijn in het verslag. Voor een nieuwe aansluiting of de opening van de meter vraagt de netbeheerder (in Vlaanderen Fluvius) doorgaans het positieve keuringsverslag; vraag de precieze procedure op vóór de werken.

Een AREI-installatie ontwerpen met Circuia

Kies België bij het aanmaken van het project. De editor plaatst een hoofddifferentieel van 300 mA type A, verdeelt de kringen over 30 mA-differentiëlen (max. 8 kringen) en controleert de 8 stopcontacten per kring, 2,5 mm² voor stopcontacten, de automaat per doorsnede, de exclusieve kringen, de verlichtingskringen, de hoogtes en de badkamervolumes van 2025. Daarna volgen ééndraadschema, bordindeling en materiaallijst.

Open de editor ingesteld op België — gratis, in je browser.

Veelgemaakte fouten

  • Een dubbel stopcontact als twee punten tellen, of twee aparte dozen als één.
  • Stopcontacten op 1,5 mm² aansluiten: minimum is 2,5 mm².
  • Een automaat van 25 A op 2,5 mm²: de grens is 20 A.
  • De wasmachine alleen onder 300 mA laten, of op een selectieve differentieel.
  • Meer dan 8 kringen achter één 30 mA-differentieel.
  • Een differentieel van type AC plaatsen.
  • Een stopcontact in volume 1, of in volume 2 zonder 10 mA of scheidingstransformator.

Veelgestelde vragen

Hoeveel stopcontacten mag je op één kring zetten volgens het AREI?

Maximaal 8, enkelvoudig of meervoudig. Een dubbel of drievoudig stopcontact in één doos onder één afdekplaat telt als één punt; twee aparte dozen tellen als twee. De kring is minstens 2,5 mm² met een automaat van ten hoogste 20 A. Op een gemengde kring met ook verlichting geldt 8 punten samen.

Welke differentieelschakelaars zijn verplicht in een woning?

Een hoofddifferentieel van ten hoogste 300 mA, minstens 40 A en type A. Daaronder minstens één differentieel van 30 mA voor de stopcontacten voor algemeen gebruik, de verlichting, de badkamer en de wasmachine, droogkast en vaatwasser, met hoogstens 8 kringen per differentieel. Type AC is verboden.

Wat moet er op een ééndraadschema voor de keuring staan?

Het net, elke leiding met type, doorsnede, aantal geleiders, plaatsingswijze en brandreactieklasse, elke differentieel met gevoeligheid, type en stroom, elke automaat met stroom en curve, en alle punten van elke kring. Elke kring krijgt een hoofdletter en elk punt een volgnummer (A1, A2…). Samen met het situatieschema wordt het ondertekend door installateur, eigenaar en erkend organisme.

Hoe lang is een AREI-keuring geldig?

Een huishoudelijke installatie die conform werd bevonden, krijgt om de 25 jaar een controlebezoek. Voor gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw is dat om de 5 jaar. Een belangrijke wijziging of uitbreiding vraagt los daarvan een nieuw gelijkvormigheidsonderzoek van het gewijzigde deel.

Mag er een stopcontact in de badkamer?

Ja, maar niet in volume 0 of 1. In volume 2 van een bad mag het met een differentieel van 10 mA of een individuele scheidingstransformator van hoogstens 100 W. Een douche heeft sinds 1 maart 2025 geen volume 2: buiten de cilinder van 1,2 m rond het waterpunt mag gewoon materieel onder 30 mA.

Vervangt Circuia de AREI-keuring of certificeert het mijn installatie?

Nee. Circuia controleert een ontwerp volgens zijn Belgische regelpakket, dat in bèta is, en maakt een plan, ééndraadschema, bordindeling en materiaallijst. Circuia certificeert geen installatie en vervangt de keuring niet: alleen een erkend organisme keurt de afgewerkte installatie, en de installateur blijft verantwoordelijk voor de uitvoering en de definitieve plannen.

Ontwerphulp

Ontwerp de installatie met de regels van dit land

Teken de woning of beschrijf ze aan de AI: Circuia plaatst de punten, controleert de regels van het land in realtime en genereert de verdeelkast, het eendraadsschema en de materiaallijst.

Editor openen voor dit land

Redactie

Circuia-team

Geschreven door het Circuia-team op basis van de vermelde bronnen en het regelpakket van dit land in de editor: de waarden in de tabellen zijn die welke Circuia gebruikt.

Gepubliceerd op · bijgewerkt op

Gerelateerde pagina's